Niebieskie Karty w żłobkach i klubach dziecięcych – procedury, obowiązki i praktyczne zasady postępowania

Podejrzenie, że dziecko może doświadczać przemocy domowej, wymaga od pracowników żłobków i klubów dziecięcych nie tylko uważności, ale przede wszystkim znajomości właściwych procedur i obowiązków wynikających z przepisów. Szczególne znaczenie ma tutaj prawidłowe rozpoznanie sytuacji dziecka, właściwa reakcja placówki oraz sprawne uruchomienie procedury „Niebieskie Karty”.

Szkolenie w praktyczny sposób przygotowuje uczestników do działania w sytuacji podejrzenia przemocy domowej wobec dziecka. Omówione zostaną zasady wszczynania i prowadzenia procedury „Niebieskie Karty”, obowiązki dyrektora oraz pracowników żłobków i klubów dziecięcych, sposób oceny ryzyka, prowadzenie dokumentacji, a także współpraca z Zespołem Interdyscyplinarnym, Grupą Diagnostyczno-Pomocową oraz pomocą społeczną.

Uczestnicy dowiedzą się również, jak prawidłowo sporządzić formularze „Niebieska Karta – A” i „Niebieska Karta – B”, jak postępować w przypadku konieczności zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa oraz w jaki sposób zabezpieczyć interes dziecka przy jednoczesnym zachowaniu zasad poufności i ochrony danych osobowych. Zakres ten odpowiada głównym zagadnieniom wskazanym przez trenera, w tym obowiązkom placówki po zmianach w przepisach oraz praktycznej realizacji procedury NK. 

Korzyści z uczestnictwa w szkoleniu

Po szkoleniu uczestnik:

1. Uporządkuje wiedzę dotyczącą procedury „Niebieskie Karty” oraz obowiązków żłobków i klubów dziecięcych wynikających z przepisów dotyczących przeciwdziałania przemocy domowej,
2. Nauczy się właściwie reagować na podejrzenie przemocy wobec dziecka, w tym oceniać, kiedy istnieją przesłanki do podjęcia dalszych działań,
3. Pozna zasady rozpoznawania różnych form przemocy wobec dzieci, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci do 3. roku życia,
4. Zdobędzie wiedzę, jak prawidłowo wszcząć procedurę „Niebieskie Karty” oraz jakie zadania na poszczególnych etapach spoczywają na dyrektorze i pracownikach placówki,
5. Przećwiczy sposób prawidłowego wypełniania formularzy NK-A i NK-B oraz pozna najczęstsze problemy pojawiające się przy ich sporządzaniu i przekazywaniu,
6. Opanuje zasady dokumentowania podejmowanych działań, w tym przygotowania pisma o wgląd w sytuację rodzinną dziecka oraz zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa,
7. Zyska praktyczne wskazówki, jak reprezentować interes dziecka w sytuacji podejrzenia przemocy domowej i jak prowadzić rozmowę z dzieckiem krzywdzonym,
8. Zapozna się z zasadami współpracy z Zespołem Interdyscyplinarnym, Grupą Diagnostyczno-Pomocową i Ośrodkiem Pomocy Społecznej,
9. Uporządkuje kwestie związane z poufnością i RODO podczas realizacji procedury,
10. Zyska dostęp do przykładów dobrych praktyk i praktycznych rozwiązań, które można wykorzystać w codziennej pracy placówki.

Adresaci szkolenia

Szkolenie skierowane jest przede wszystkim do:

• dyrektorów i osób zarządzających żłobkami oraz klubami dziecięcymi,
• opiekunów i innych pracowników żłobków oraz klubów dziecięcych,
• osób odpowiedzialnych w placówce za realizację standardów ochrony małoletnich,
• pracowników uczestniczących w procedurze „Niebieskie Karty”,
• przedstawicieli placówek opieki nad dziećmi do lat 3 współpracujących z pomocą społeczną, Zespołami Interdyscyplinarnymi i Grupami Diagnostyczno-Pomocowymi,
• osób odpowiedzialnych za przygotowanie i prowadzenie dokumentacji związanej z podejrzeniem krzywdzenia dziecka.

Program szkolenia

I. Przemoc domowa wobec dziecka – najważniejsze zagadnienia

1. Aktualne regulacje dotyczące przeciwdziałania przemocy domowej i ich znaczenie dla żłobków oraz klubów dziecięcych.
2. Obowiązek wszczęcia i realizacji procedury „Niebieskie Karty” przez pracowników placówek opieki nad dziećmi.
3. Najczęstsze przyczyny występowania przemocy domowej.
4. Charakterystyka zachowań osób stosujących przemoc wobec dzieci.
5. Formy przemocy wobec dziecka – ze szczególnym uwzględnieniem dzieci do 3. roku życia.
6. Co oznacza „uzasadnione podejrzenie” występowania przemocy domowej?

II. Kiedy i w jaki sposób uruchomić procedurę „Niebieskie Karty”?

1. Istota i cele procedury „Niebieskie Karty”.
2. Przesłanki podjęcia decyzji o rozpoczęciu procedury.
3. Jak reagować na sygnały mogące świadczyć o krzywdzeniu dziecka?
4. Ocena ryzyka występowania przemocy – praktyczne wykorzystanie dostępnych algorytmów i kwestionariuszy.
5. Obowiązki dyrektora żłobka lub klubu dziecięcego.
6. Zadania pracowników placówki na kolejnych etapach postępowania.
7. Zasady zachowania poufności podczas prowadzenia procedury.

III. Ochrona interesów dziecka i działania placówki

1. Reprezentowanie interesu dziecka w sytuacji podejrzenia przemocy domowej.
2. Jak postępować, gdy osobą podejrzewaną o stosowanie przemocy jest przedstawiciel ustawowy dziecka?
3. Rozmowa z dzieckiem krzywdzonym – najważniejsze zasady.
4. Działania placówki w ramach standardów ochrony małoletnich a procedura „Niebieskie Karty”.
5. Pismo o wgląd w sytuację rodzinną dziecka – kiedy i jak je przygotować?
6. Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa – obowiązki placówki i sposób postępowania.

IV. Dokumentacja procedury „Niebieskie Karty”

1. Formularz „Niebieska Karta – A”:
   • zasady sporządzania dokumentu,
   • najczęstsze trudności przy jego wypełnianiu,
   • terminy i sposób przekazywania formularza.
2. Formularz „Niebieska Karta – B”:
   • komu i w jakich okolicznościach przekazać dokument,
   • rola pracownika żłobka lub klubu dziecięcego.
3. Dokumentowanie działań podejmowanych przez placówkę.
4. Ochrona danych osobowych i RODO w toku procedury.

Ta część programu odpowiada wskazanemu przez trenera praktycznemu omówieniu formularzy NK-A i NK-B, terminów, dokumentacji oraz zasad ochrony danych.

V. Żłobek i klub dziecięcy jako uczestnik działań interdyscyplinarnych

1. Wyznaczenie przedstawiciela placówki do udziału w Grupie Diagnostyczno-Pomocowej.
2. Zadania przedstawiciela żłobka lub klubu dziecięcego podczas realizacji procedury.
3. Obowiązki placówki również po zakończeniu procedury „Niebieskie Karty”.
4. Współpraca z Zespołem Interdyscyplinarnym.
5. Współdziałanie z Ośrodkiem Pomocy Społecznej oraz innymi instytucjami zaangażowanymi w przeciwdziałanie przemocy domowej.

W programie źródłowym trener szczególnie uwzględnia właśnie rolę przedstawiciela placówki w Grupie Diagnostyczno-Pomocowej oraz współpracę z Zespołem Interdyscyplinarnym i pomocą społeczną.

VI. Praktyka, przykłady i dobre rozwiązania

1. Najczęstsze problemy pojawiające się podczas realizacji procedury.
2. Przykłady działań podejmowanych przez placówki.
3. Dobre praktyki w zakresie reagowania na podejrzenie przemocy wobec dziecka.
4. Wnioski i rekomendacje do wykorzystania w codziennej pracy.
5. Pytania uczestników i omówienie problematycznych przypadków.

Trener